مختلف اهميت و اعتبار خود را از دست نداده است ، مخصوصا در فقه و اصول كه قاطبهء فقها و اصولين در كتب خود بيش از هر كتاب ، كتب شيخ را مرجع ، و موافقت و مخالفت او را در مسائل مورد توجه قرار داده‌اند . صاحب مقابس الأنوار پس از اشاره به اين معنى مىگويد : حتّى أن كثيرا ما يذكر مثل المحقق و العلامة او غيرهما فتاواه من دون نسبتها اليه ثم يذكرون ما يقتضى التردد أو المخالفة فيها فيتوهم التنافى بين الكلامين مع أن الوجه فيه ما قلناه . « 1 » شيخ طوسى مؤسس طريقهء اجتهاد مطلق « 2 » و در علوم نقلى به شيخ مطلق « 3 » و شيخ الطائفه و شيخ الاماميه معروف است . در عظمت شيخ همين بس كه مهمترين منابع علوم نقلى مذهب جعفرى از تأليفات و تصنيفات اوست . در اخبار دو كتاب از كتب اربعهء معتمدهء شيعهء اماميه را تأليف كرده است : تهذيب الاحكام و الاستبصار فيما اختلف من الاخبار . تهذيب را در شرح مقنعهء استاد خود ، مفيد ، نوشته ، و در آن چنان كه محقق شهير مرحوم آقا شيخ آقا بزرگ تهرانى در مقدمهء تبيان ذكر كرده است ، « 4 » 13590 حديث گرد آورده است . « 5 » استبصار را در اخبار متعارضه و جمع بين آنها نوشته و - چنان كه خود در آخر كتاب فرموده - در اين كتاب 5511 حديث جمع كرده است . « 6 » اين دو كتاب از مهمترين مجاميع معتبريست كه از عصر تأليف تا كنون نزد فقهاء مذهب جعفرى مدار استنباط احكام شرعى بوده است .

--> « 1 » . ص 6 . « 2 » . مقدمهء تبيان ، به قلم محقّق بزرگوار مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانى ، ص ج . « 3 » . در كتبى كه پس از علامهء محقق ، مرحوم شيخ مرتضى انصارى ( 1281 ه ) تأليف شده است غالبا شيخ به طور مطلق به اين دانشمند اطلاق مىگردد . « 4 » . ص ت . « 5 » . اين كتاب اولين بار در تهران در سال 1371 ه در ده مجلد با مقدمه و تحقيق و تعليق و شرح مشيخهء كتاب به وسيلهء آقاى سيد حسن موسوى خرسان منتشر شد . ( ناشر : شيخ على آخوندى ) « 6 » . اين كتاب در سال 1307 ه در لكنهو ، و در سال 1317 ه در تهران ، و در سال 1375 - 1376 با مقدمهء اردوبادى و تحقيق و تعليق خرسان به چاپ رسيده است . ( ناشر : شيخ على آخوندى )